Nhìn lại một năm đề tài học giả Nguyễn Văn Vĩnh

 

Vậy là đã 10 năm, tính từ buổi tọa đàm về Nhân vật lịch sử Nguyễn Văn Vĩnh, do Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam phối hợp cùng gia đình tổ chức tại Hà Nội, vào tháng Sáu năm 2002.

Ở bài viết: “Các sự kiện chính trong hành trình 10 năm của đề tài Nguyễn Văn Vĩnh – Cuộc đời và sự nghiệp”, chúng tôi đã tổng kết các diễn biến chính liên quan đến tiến trình phục dựng chân dung của học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Hôm nay, trước khi bước sang năm mới 2013, Ban Biên tập trang thông tin điện tử tannamtu.com, xin được chia sẻ với các bạn độc giả giản dị của mình đôi điều về những bước đi trong năm vừa qua đối với đề tài này. Mục đích của việc “thống kê” chỉ nhằm xác nhận lại những khó khăn hiện hữu của một loại hình công việc lấy tâm làm gốc, và phải biết bất chấp con mắt của những kẻ “thực dụng” rằng: chỉ mệt người và không sinh lời!

Ngay từ tháng Hai năm nay, Nhà xuất bản Tri thức đã tổ chức rất thành công buổi seminar về: “Nguyễn Văn Vĩnh và hành trình chữ Quốc ngữ”. Nhận xét là thành công, bởi lẽ trước và sau buổi tọa đàm, hầu hết các báo giấy và báo điện tử đều đăng thông báo hoặc bình luận về nội dung buổi tọa đàm này. Việc các báo như Nhân Dân, Quân đội Nhân dân, Hà Nội mới, Thông tấn xã Việt Nam, Truyền hình TTX, Đài tiếng nói Việt Nam, cùng các báo Lao động, Đại đoàn kết, Tuổi trẻ, Thời báo Kinh tế… đưa tin và viết bài đã thể hiện thái độ quan tâm và trân trọng của xã hội trước vai trò lịch sử của học giả Nguyễn Văn Vĩnh trong quá trình phát triển của văn hóa Việt Nam. Thực tế này, đồng thời cũng phản ánh ở một góc độ nào đó sự đáng tiếc của dư luận, vì trong quá khứ đã chưa hiểu và chưa nhìn nhận được thấu đáo tư tưởng, lý tưởng và con người của học giả Nguyễn Văn Vĩnh.

Đặc biệt, hội thảo đã tạo được sự kích thích đối với dư luận trước ý kiến được chính thức nêu lên bằng văn bản việc kiến nghị Nhà nước cần có một ngày lễ Quốc gia trong năm để vinh danh chữ Quốc ngữ. Chi tiết này của hội thảo đã đưa một số nhà khoa học nhập cuộc vào việc xem xét, nhìn nhận, tranh luận và dành sự quan tâm thích đáng đến vai trò của chữ Quốc ngữ, thứ chữ được hình thành trên cơ sở tiếng mẹ đẻ của dân tộc Việt Nam.

Sự kiện quan trọng nêu trên đã trở thành động lực cho việc ra đời trang thông tin điện tử với chuyên đề về học giả Nguyễn Văn Vĩnh, con người sự nghiệp, gia đình và xã hội. Chủ trương thành lập trang tin điện tử này đã được hậu duệ trong gia tộc của học giả Nguyễn Văn Vĩnh hiện đang sinh sống tại Hà Nội bàn thảo trong nhiều giờ đồng hồ và quyết định mang tên miền là: tannamtu.com.

Trang thông tin tannamtu.com đã mạnh dạn đáp ứng một đòi hỏi lịch sử ngẫu nhiên, đó là nguyện vọng của các thế hệ đi sau muốn được biết, được hiểu về những gì học giả Nguyễn Văn Vĩnh đã để lại, thông qua những kết quả sưu tầm và góp nhặt một cách bền bỉ, công phu cùng với lòng kính trọng sâu sắc của những bậc cha chú đối với các bậc tiền nhân. Trang thông tin tannamtu.com đã trở thành địa chỉ tin cậy và gần gũi đối với nhiều người yêu quý nền văn hóa Việt Nam nửa đầu thế kỷ 20, trân trọng và thầm phục sự cống hiến đích thực của học giả Nguyễn Văn Vĩnh cho nền văn hóa Việt Nam nói chung và phạm trù ngành báo cũng như dịch thuật nói riêng. Trang tin cũng là cánh cửa mở về sự thật trong tư duy và trí tuệ của học giả Nguyễn Văn Vĩnh thể hiện trong các di cảo được sưu tập với muôn vàn góc nhìn phong phú, đa dạng của học giả Nguyễn Văn Vĩnh, khi bàn về mọi lĩnh vực trong cuộc sống xã hội. Những thông tin này đã chứng minh bản chất không thể phủ nhận của con người Nguyễn Văn Vĩnh, sống không phải vì danh và lợi.

Mới qua sáu tháng tồn tại, trang thông tin tannamtu.com đã thu hút gần 13.000 lượt người truy cập, với hàng trăm ý kiến phản hồi tích cực của các độc giả và nhà nghiên cứu từ nhiều địa chỉ khác nhau, trong và ngoài nước, kèm theo sự thán phục sâu sắc về năng lực, trí tuệ của học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Thông qua việc được đọc các bài viết, các độc giả chứng kiến sự hiểu biết uyên thâm của bộ óc Nguyễn Văn Vĩnh. Có những ngày, số lượng người truy cập đạt đến con số trên 400 lượt. Nhiều độc giả còn không kìm nén được lòng ngưỡng mộ học giả Nguyễn Văn Vĩnh đến mức đòi nêu ý kiến trực tiếp với các cơ quan chịu trách nhiệm phải có sự nhìn nhận công bằng và vinh danh xứng đáng vai trò của học giả Nguyễn Văn Vĩnh trong đời sống văn hóa của dân tộc Việt Nam.

Ban Biên tập của trang thông tin tannamtu.com thực sự còn thiếu chuyên môn sâu về nhiều mặt, năng lực luôn bị giới hạn, nhận thức về ý nghĩa, giá trị của sự nghiệp của học giả Nguyễn Văn Vĩnh còn rất nông cạn, cộng với điều kiện tài chính eo hẹp, nên có những thời điểm đã để trang thông tin thiếu sinh động, làm thất vọng một số bạn độc giả. Nhiều chương mục còn chưa được khai thác, mặc dù dữ liệu không thiếu, nhưng do khả năng còn nhỏ bé, nên vẫn để trống. Ban Biên tập xin được thành thật nhận lỗi với các bạn độc giả!

Nếu đem cân giữa bộ máy chịu trách nhiệm của trang tin với sự nghiệp mà học giả Nguyễn Văn Vĩnh để lại sẽ là một sự nực cười, bởi lẽ như đã bộc lộ ở trên và có thể ví như một việc: đội đá vá Giời! Tuy nhiên, với niềm tự hào chính đáng và lòng kính trọng vô vàn đối với tiền nhân, lại được sự cổ vũ và động viên của bạn đọc gần xa, Ban Biên tập đã vượt lên những trở ngại hằng ngày, vượt qua cả sự đố kỵ, hiềm khích của một vài cá nhân, luôn tìm mọi cách để đáp ứng yêu cầu của công chúng và sẽ tiếp tục lao động để ngày càng xứng đáng với lòng tin không phải chỉ của bạn đọc, mà còn cả với các vong hồn đã khuất.

Ngày 15 tháng Sáu năm 2012, vừa đúng 130 năm ngày sinh học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Với tinh thần trân trọng sự nghiệp văn hóa của học giả Nguyễn Văn Vĩnh, Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh phối hợp với Nhà Xuất bản Tri thức và gia đình đã tổ chức trang trọng buổi lễ kỷ niệm tại Hà Nội. Tại buổi lễ, ngoài việc có mặt của bà Nguyễn Thị Bình, nguyên Phó Chủ tịch nước, những khách tham dự còn được nghe những ý kiến bộc lộ sự day dứt, có phần chua chát rằng: vì sao, cho đến lúc này, việc nhận thức đúng về con người và sự nghiệp của học giả Nguyễn Văn Vĩnh vẫn còn mơ hồ trong chính sử Việt Nam ?! (Ý kiến phát biểu của nhà văn Nguyên Ngọc, nhà sử học Dương Trung Quốc, nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân, nhà giáo Đỗ Ca Sơn và người làng Phượng Dực, ông Đinh Xuân Mậu). Ngoài việc ca ngợi những cống hiến to lớn của học giả Nguyễn Văn Vĩnh, còn cả những ý kiến phê phán sự thờ ơ trước đề tài học giả Nguyễn Văn Vĩnh của một số cơ quan có trách nhiệm. (Xin tham khảo các ý kiến tại buổi lễ ở mục Sự kiện trong trang tin tannamtu.com).

Một hoạt động đầy khó khăn nữa của những người trong Ban Biên tập trang thông tin điện tử tannamtu.com của năm 2012, đó là việc chuẩn bị và biên tập nội dung của cuốn sách đầu tiên về một số những di cảo của học giả Nguyễn Văn Vĩnh viết bằng tiếng Pháp trong những năm 30 của thế kỷ 20. Việc xuất bản được kết hợp với Nhà Xuất bản Tri thức theo hợp đồng đã được ký vào tháng 8 vừa qua. Cuốn sách sẽ bao gồm các bài viết của học giả Nguyễn Văn Vĩnh có chuyên đề về các thiết chế của nông thôn Việt Nam ở giai đoạn nửa đầu của thế kỷ 20. Các bài viết đã được nhà giáo Phạm Toàn dịch sang tiếng Việt. Cuốn sách sẽ được in song ngữ Việt-Pháp và có độ dày khoảng 450 trang. Việc ra đời cuốn sách này sẽ đáp ứng được lòng mong mỏi của rất nhiều nhà nghiên cứu về Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực Nông thôn, Nông nghiệp và Nông dân. Với tất cả khả năng hiện có, những người thực hiện công việc này sẽ phấn đấu hoàn thành cuốn sách trước dịp kỷ niệm 100 năm sự ra đời của Đông Dương tạp chí (5.1913- 5.2013).

Những ai quan tâm và có tấm lòng với sự nghiệp của Nguyễn Văn Vĩnh, đều cảm nhận được sự khó khăn không bến bờ của đề tài này, bởi lẽ nó thực sự vĩ đại. Chúng tôi đủ sức để chứng minh sự vĩ đại đó là có thật, và cũng nhờ thế mà hiểu được tương lai của công việc này. Bất chấp những thách thức của hoàn cảnh, sự che phủ của thời gian và cả sự cố tình quay lưng của ai đó… kể cả người nào đó vô tình hay hữu ý làm những việc gây cản trở, những người trong Ban Biên tập chúng tôi sẽ vẫn nhẫn nại học cách xây tổ của loài kiến. Chúng tôi tin, đến một ngày không xa, sự nghiệp và con người của Nguyễn Văn Vĩnh sẽ được lịch sử minh định.

Nói như vậy vì trong điếu văn đọc tại tang lễ Nguyễn Văn Vĩnh ngày 8.5.1936, tổ chức tại Hà Nội, có không biết bao lời ngợi ca con người toàn năng mà lại trung thực như Nguyễn Văn Vĩnh. Ông Phan Trần Chúc, đại diện cho ngành báo chí ở Bắc Kỳ đã kết luận: “…Tiên sinh là một trong số người rất hiếm đã đem dùng được câu châm ngôn của một nhà triết học Trung Hoa: Phú quý bất năng dâm, bần tiện bất năng di, uy vũ bất năng khuất”.

Nhân đón năm mới 2013, Ban Biên tập trang thông tin điện tử tannamtu.com xin gửi đến các độc giả chân thành của mình những lời cảm ơn sâu sắc về mối quan tâm và sự động viên nhiệt thành đối với đề tài học giả Nguyễn Văn Vĩnh.

Xin chúc các bạn độc giả cùng những người thân của mình một năm mới nhiều sức khỏe, nhiều niềm tin và nhiều may mắn!

Cầu cho mọi sự tốt lành!

Trân trọng!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *