NHỜI ĐÀN BÀ – Bài 14

Đăng Cổ Tùng Báo số 818 ngày 19.9.1907

Những nhời sau này là lấy ở như một cái thơ của ông Hoàng-vĩnh-Phụng, ở Hải-phòng, phố Quần-ngựa, số nhà 100. Thơ ấy vì dài quá cho nên Tòa-báo không vào. Và truyện là truyện của em, cho nên em xin phép ông Hoàng-vĩnh-Phụng, mượn nhời ông ấy mà làm bài này:

Tỉnh Hải-phòng bây giờ trong các bà phán nhiều bà phải một tật, thật là đáng tượng tung, là tật đánh bạc. Căn-do tật ấy ở các bà Sai-gon mà ra, bây giờ các bà Bắc-kỳ cũng bắt trước.

Sáng ngày ra chồng đi làm việc vừa ra khỏi cửa, là giao ngay cho đầy-tớ mấy hào đi chợ mua đồ ăn, được thằng tử-tế nó ăn bớt vừa thì còn khá, phải đứa gian thì nó mua gì về cho mà ăn cũng đành. Cứ tám giờ là đi la vào đám tổ-tôm. tam-cúc hay là bật-bung gì đó. Độ mười giờ đứng dậy dở về. Được thì hớn hở lắm, thằng xe cũng trê: đáng giả năm su, thì cho một hào. Về đến nhafthif nào cô cho thằng Ba mấy su, vú em mấy su, như người bắt được của. Hễ thua thì mặt mũi bơ-phờ, nhăn nhăn nhó nhó, chửi hết người này đến người nọ. Đến bữa ăn thì công-đạo đã đánh no đến tận cổ, nhân thể vừa thua, gắt gỏng làm bộ mệt nhọc, chồng khờ tượng vợ ốm đau lai: mình mình tớ tớ, dỗ dỗ dành dành trán, cũng còn ỏe ọe, làm bộ ăn uống khó khăn.

-nh ch-p th-i Pháp, -ánh t- tôm

Đánh Tổ tôm thời Pháp (ảnh: internet)

Cái việc đàn-ông đánh cờ-bạc thì Nhật-báo cũng nói đã thảm hại rồi, nhưng đến đàn-bà mà cũng đâm vào nghiệp quạ-tha ấy, thì không còn lấy tiếng gì mà nói cho đủ cái sỉ-nhục được nữa.

Đàn-bà thu xếp cửa nhà, truộng chồng nuôi con, thì em hay tôn vào bậc thần-tiên. Em cũng đã hết sức ghen với đàn-ông mọi cách sung-sướng, như là cho đàn-bà xem sách, đánh đàn, thi, họa, đủ cả. Nhưng mà mắt-phượng mà đem ra để liếc quân bài, dòm đít bát; môi-son mà đem ra để nói những phỗng với ù, hồi-lùng với ba-bay; tay dẻo mà đem ra để mài-chiếu, gẩy bài; tai kia, giời chỉ cho để nghe tiếng trẻ cười-cợt nũng nịu, mà đem lắng nghe tiền quay sấp ngửa; tim kia giời cho để dật mình tiếng trẻ kêu, lo lắng cơ chồng dận, vui mừng lúc con nói cười, hốt-hoảng khi chàng buồn bực, mà đem ra để đổ bồi đổ đen, thình thịch khi bát mở, thùm thụp lúc hạ ù. Dần-bà như thế thì không là người nữa, ra ma ! quá ma, ra rắn !! quá rắn, ra yêu quái !!!

Cũng là đêm, đêm người ta dủ dỉ tiếng nhỏ tiếng to; đêm người ta việc chiếu chăn dưới bóng ngọn đèn cười; đêm người ta dón dén chỗ phòng con thơ ấu, đắp chăn đắp mình khi rét, quạt lưng quạt bụng lúc nóng; vui vẻ tiếng ngáy khò-khè; lo về cơn mê thút-thít. Đêm mình đâu dòng giã năm canh, ngồi sù sụ sía tiền vơ bạc, hớt hơ hớt hoảng, hết chửi lại gắt. Gắt đèn không sáng, gắt chiếu không chơn; gắt người cúi cổ; gắt kẻ chống tay. Cười thì như đười-ươi bắt được tiều-phu; nói thì như tiếng rắn tiếng yêu.

Cũng là ngày, ngày người ta lo cơm lo nước; lo chiếu lo màn; lo khăn lo áo; lo chồng lo con; lo đèn lo lửa; lo ghế lo bàn. Mà ngày mình thì 8 giờ chỉ những lo đến 10 giờ; hai giờ chỉ lo đến bốn rưỡi. Ngày đâu chỉ những lo đi mua họ, mua sấp mua ngửa, chỉ nhưng dật mình tiếng bác Tây-đen gõ cửa.

Khéo người ta; khéo bưng bát cơm, khéo đưa chén nước; khéo khâu mũi kim, khéo lần đường chỉ; khéo bầy đĩa bánh, khéo dọn mâm cơm; khéo dỗ con hờn, khéo khuyên chồng dận. Khéo người ta: khéo chiều mẹ chồng, khéo thờ bố đẻ; khéo sinh khéo nở, khéo chăn khéo nuôi; khéo bỏ chín làm mười, khéo cầm lòng oán dận; khéo ăn ở cùng lân cận, khéo cư sử với chị em. Chớ đâu lại có khéo: mồi mồi chài chài, bài thập-thành nói rắng nát; bất ông cụ nói cửu-tài; được ba đồng nói một, thua hai đồng nói bốn; khéo đâu lại có khéo tháng lương chồng vào cờ-bạc nói dối đóng họ; bầy truyện buôn thua bán lỗ để quịt nợ quịt nần. Những cái khéo ấy, ở đàn-ông là chẳng ra gì, vào đàn-bà thì lại đáng quạ tha, diều mổ, tù đâm, voi dầy !

*

* *

Em xem báo thấy bài của Lưu-Thị giả nhời về việc giá-thú. Bài ấy cắt nghĩa rành mạch quá, nhưng chỉ phải có một nỗi là so với bài hỏi của em thì không ăn thua vào đâu cả. Em cám ơn ông Lưu-Thị vét hết cả óc vì em, nhưng óc ông ấy khí sôi quá, cho nên xem bài của ông ấy hình như người nói mê. Ông Lưu-Thị có muốn cho em chấm bài, thì phải nói tỉnh mới được. Mà cốt nhất là hỏi câu gì nói câu ấy, mà chỉ nói câu ấy mà thôi.

Em chách tòa báo trong 80 bài giả nhời, tuy rằng chưa được bài nào nhưng sao lại vào một bài của ông Lưu-Thị mà thôi. Em tưởng còn nhiều bài tuy nhời nhẽ không được rắn, nhưng lý-sự còn dễ nghe nhiều.

ĐÀO-THỊ-LOAN

Nhời tòa báo.Bài giả nhời cô Loan của Lưu-thị Bản-báo vào là vì bài ấy đến trước nhất. Tưởng rằng chỉ có một bài mà thôi. Đến nay Bản-báo hiện tiếp được nhiều lắm. Không biết vào bài nào là phải, vậy xin hãng đợi trong một tháng nữa. Được bao nhiêu rồi sẽ nhờ các danh-sĩ sét, bài nào được nhất thì sẽ vào mà thôi.

===============

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *