Tính xấu người Việt, cần soi gương… (bài 1)

 

Tháng Tư vừa qua, tham gia vào chuyên mục “Tính xấu người Việt, sau soi gương phải cần thuốc đắng” của báo Tuổi Trẻ, chủ biên trang tannamtu.com đã gửi đến tờ báo này 3 bài viết liên quan đến chuyên mục này. Tờ báo đã cho đăng 2 bài, bài thứ 3, không rõ vì lý do gì không thấy được sử dụng. Để minh chứng cho tư tưởng của học giả Nguyễn Văn Vĩnh trong lĩnh vực xây dựng căn cốt tiến bộ của người Việt cách đây một thế kỷ, chúng tôi xin lần lượt đăng lại nguyên văn cả 3 bài đã gửi cho BBT báo Tuổi Trẻ.

 

Thưa các quý vị độc giả! Hà Nội, 8.4.2014.

Hơn 100 năm trước, nhà báo Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) đã đứng ở vị trí một người dân của một đất nước nô lệ, nhưng bằng ý thức đề cao tính độc lập dân tộc nên phải tìm cách thoát khỏi sự nô lệ và ông đã quyết tâm làm bằng mọi cách tham gia vào việc mở mang nhận thức, nâng cao kiến thức, hướng đến việc xây dựng một xã hội trí thức cho người dân ở một quốc gia thuần nông truyền thống. Ông tin tưởng sâu sắc rằng, khi con người có được tri thức, người ta sẽ biết cách để quyết định vận mạng của chính mình và từ đó thoát ra khỏi sự tối tăm của nhận thức, làm cơ sở để tạo nên trí tuệ. Cũng từ hơn 100 năm trước, Nguyễn Văn Vĩnh đã luôn coi việc có xây dựng được một xã hội tốt đẹp hay không, phụ thuộc hoàn toàn vào trí tuệ con người!

Vì nặng lòng với mối lo này, năm 1913, Nguyễn Văn Vĩnh đã cho xây dựng chuyên mục trên tờ báo lớn nhất ở phía Bắc nước Việt Nam, tờ “Đông dương tạp chí” toàn bộ đề tài “Xét tật mình”. Chắc chắn, trong tư duy của mình, Nguyễn Văn Vĩnh đã thực sự coi trọng nguyên tắc: Tiên trách kỷ, hậu trách nhân!

Thông qua những di cảo của Nguyễn Văn Vĩnh để lại, chúng tôi nhận thấy, từ lúc đó, Nguyễn Văn Vĩnh đã quyết tâm chống lại khả năng hình thành một xã hội: “Thứ nhất tiền tệ, thứ nhì hậu duệ, thứ ba quan hệ, thứ tư mới là trí tuệ”, nói một cách mỉa mai như trong chương trình giải trí của VTV4 Đài Truyền hình Việt Nam, mục “Chém chuối” phát sóng ngày 5.4.2014.

Để góp phần vào chuyên mục “Tính xấu người Việt: Cần soi gương…” của báo Tuổi trẻ, tôi xin được dẫn nguyên văn một đoạn ngắn khi Nguyễn Văn Vĩnh lý giải việc vì sao phải xét lại những cái xấu của chính chúng ta?! Bài đăng trên “Đông dương tạp chí” số 6 năm 1913 như sau:

TOUT DIRE POUR TOUT CONNAITRE, POUR TOUT GUÉRIR. (E.ZOLA, LE DR. PASCAL).

(Nói hết, để biết hết, để chữa hết)

Các nết xấu, các hủ tục của người Việt Nam ta, cần nói hết ra, đừng có giấu diếm, ai cũng biết thì mới sửa được. Luân lý là phải dạy người ta biết gốc rễ điều ác để tự nguyện tránh, mầm mống điều thiện để tự giác làm điều thiện. Nếu cứ nói, cứ bắt buộc phải thế này, không được thế kia thì khó nghe, uổng công nói, mà phải biết cho rõ làm việc thiện lợi thế nào, làm điều xấu hại ra sao thì người ta dễ theo. Người có bệnh phải biết rõ bệnh, căn nguyên bệnh thì mới uống đúng thuốc mà khỏi. Trong xã hội có nhiều hủ tục, đã thành thói quen của cộng đồng, một người hay một thiểu số không đủ sức đấu tranh để sửa mà nên phô bày ra, rõ ràng cái xấu, căn nguyên cái hại để Nhà nước biết, để đa số nhân dân biết, khi đó lệnh của nhà nước hợp với ý dân thì mới sửa được.

Vì vậy mỗi số sau sẽ trình bày cụ thể một tệ hủ bại, phân tích rõ gốc rễ và điều hại cho dân cho nước để cùng nhau sửa .

Với ý chí siêu việt của nhân loại, ngày nay, loài người đã đạt được vô vàn những thành tựu khoa học trong y học, mục đích là để cứu sống cho những sinh mạng khi mắc những chứng bệnh nan y. Tôi thiển nghĩ, không có lý do gì ngăn cản việc để cứu lấy một dân tộc đang mang trong mình những căn bệnh trầm kha của lòng tin, trong khi chúng ta nhân danh là một trong mười quốc gia có ảnh hưởng lớn ở khu vực châu Á (VTV1 ngày 11.4.2014) lại không muốn tiếp tục nâng cao vị thế của mình bằng giải pháp “Xét Tật mình” như một đòi hỏi bức thiết đối với cả dân tộc này, và cũng là đòi hỏi sống còn đối với một cơ thể đang rơi vào tình trạng “bệnh tật” đầy mình.

Trân trọng!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *